الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
260
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
و من اجازهء مختصر او را كه در تاريخ 791 ه . ق براى ابن فهد نوشته است ديدهام . نسب او را چنان كه نوشتهايم طبق سندى است كه در ترجمه احوال او ديدهايم و ليكن در آخر همان اجازه نسب خود را محمد بن على و عبد الحميد نوشته است و از همان اجازه استفاده مىشود ، نظام الدّين به توسط شيخ فخر الدّين از محقق حلّى و همچنين بهواسطه سيّد سعيد رضى الدّين بن معبد حسينى از محقق حلّى و باز از سيّد سعيد شمس الدّين محمد بن ابو المعالى حسينى از دائيش ، سيّد سعيد صفى الدّين محمد بن ابى الرضا علوى از محقق حلّى روايت داشته است . مؤلف گويد : در دو روايت نخستين ، ويژه روايت اولى بايد دقت كرد زيرا ثابت نشده است كه شيخ فخر الدّين بدون واسطه از محقق حلّى روايت كرده باشد و آنچه ، معهود است و قولى است كه جملگى برآنند ، آن است كه شيخ فخر الدّين به توسط پدرش علّامه حلى از وى روايت مىكرده است و به همين نسبت هم ، مترجم حاضر با يك واسطه از محقق حلّى روايت نمىكرده و تنها در اين اجازه است كه مترجم حاضر با يك واسطه از محقق ، روايت داشته است ، آرى با دقتى كه مىتوان كرد نظر به اينكه نيلى ، نزديك به عصر محقق بوده است ممكن است خود داناتر ، به سند روايتش بوده باشد و هم ممكن است اشتباهى از سوى ناسخ به وقوع پيوسته باشد . در جايى چنان ديدهام كه نيلى ، به لقب رضى الدّين ، ملقب بوده است و محتمل است داراى دو لقب « نظام الدّين و رضى الدّين » بوده باشد . شيخ معاصر در امل الآمل مىنويسد : شيخ نظام الدّين ابو القاسم على بن عبد الحميد نيلى ، فاضلى بزرگوار بود . و از شيخ فخر الدّين محمد فرزند علّامه حلّى روايت مىكرده است « 1 » . مؤلف گويد : پيش از اين يادآورى كرديم شيخ معاصر ، ذيل ترجمه پدر مترجم حاضر عبد الحميد نيلى نوشته است : ابن فهد حلى از عبد الحميد يادشده روايت مىكرده حال آنكه چنين سندى اشتباه است ، زيرا ابن فهد از فرزندش على روايت داشته است نه
--> ( 1 ) - امل الآمل ، ج 2 ، ص 192 .